Kort antwoord: er bestaat in Nederland geen wettelijke minimumtermijn voor de geldigheid van een cadeaubon. De winkel bepaalt zelf de vervaldatum in de voorwaarden. Wel geldt: staat er geen vervaldatum op de bon en is er niets over geregeld in de voorwaarden, dan verjaart je recht pas na de algemene verjaringstermijn en kun je de bon in de praktijk jarenlang gebruiken. In dit artikel lees je hoe het precies zit en wat je kunt doen met een verlopen bon.
De winkel bepaalt de termijn
Anders dan veel mensen denken, schrijft de wet geen minimale geldigheidsduur voor cadeaubonnen voor. Een winkel mag dus een bon uitgeven die één jaar geldig is, of drie jaar, zolang die termijn maar duidelijk kenbaar is gemaakt bij aankoop, bijvoorbeeld op de bon zelf of in de algemene voorwaarden. Veel grote ketens hanteren in de praktijk termijnen van twee tot vijf jaar. Een onredelijk korte termijn, zoals enkele maanden, kan bij de rechter als oneerlijk beding worden aangemerkt, maar daarvoor moet je als consument wel zelf aan de bel trekken.
Geen vervaldatum? Dan geldt de verjaringstermijn
Staat er nergens een geldigheidsduur vermeld, dan valt de bon onder de gewone verjaringsregels van het Burgerlijk Wetboek. Dat betekent dat je vordering op de winkel pas na jaren verjaart. In de praktijk kun je zo'n bon dus nog lang inwisselen, ook als het ontwerp inmiddels is veranderd of de bon oud oogt. Bewaar wel het aankoopbewijs of de originele bon, want jij moet kunnen aantonen dat de bon echt en onbenut is.
Wat als de bon net is verlopen?
Een verlopen bon hoeft een winkel formeel niet meer te accepteren. Toch loont het om vriendelijk te vragen of de bon alsnog gebruikt mag worden of omgeruild kan worden voor een nieuwe: veel winkeliers doen dit uit coulance, zeker als de bon kort geleden verlopen is. Sommige ketens verlengen bonnen op verzoek kosteloos. Je hebt er geen recht op, maar vragen kost niets.
Faillissement: het grootste risico
Het echte gevaar voor cadeaubonbezitters is niet de vervaldatum, maar een faillissement van de winkel. Gaat de uitgever failliet, dan ben je concurrent schuldeiser en krijg je in de praktijk vrijwel nooit iets terug. Bonnen van grote kaartenstelsels die bij meerdere winkels inwisselbaar zijn, spreiden dat risico iets. De belangrijkste les: laat een cadeaubon niet jaren in een la liggen, maar geef hem binnen afzienbare tijd uit.
Praktische tips
Controleer direct bij ontvangst of er een vervaldatum op de bon of in de voorwaarden staat en zet die datum in je agenda. Maak een foto van de bon en de code, zodat je bij verlies iets in handen hebt. En koop je zelf een bon cadeau, kies dan een uitgever met een ruime geldigheid en vermeld de vervaldatum op het kaartje: dat voorkomt teleurstellingen.
Kortom: de wet kent geen vaste geldigheidsduur voor cadeaubonnen; de termijn op de bon of in de voorwaarden is leidend, en zonder vermelde termijn kun je jaren vooruit. Wissel een bon toch vooral snel in, want bij een faillissement van de winkel sta je vrijwel altijd met lege handen.
