Gestijld of gestyled: volgens de officiële spelling is het "gestyled". Het werkwoord "stylen" is uit het Engels overgenomen en wordt in het Nederlands vervoegd als een gewoon regelmatig werkwoord: ik style, jij stylet, hij stylede, wij hebben gestyled. De stam is "style", en omdat die stam op een stomme e eindigt, plak je alleen een d erachter voor het voltooid deelwoord. "Gestijld" bestaat niet als spelling van dit werkwoord. Het ziet er Nederlandser uit, maar het hoort bij het zelfstandig naamwoord "stijl" (een stijl hebben), niet bij het werkwoord "stylen". Kortom: haar kapsel is gestyled, de woonkamer is strak gestyled en de modellen op de catwalk zijn door een stylist gestyled. Met een y, met een e en met een d.
Waarom is het gestyled en niet gestijld?
Het Nederlands neemt Engelse werkwoorden over met hun oorspronkelijke stam. Zo schrijven we "gedeletet", "gedownload", "gemaild" en "gesaved". De regel is simpel: je houdt de Engelse schrijfwijze van de stam aan en vervoegt daarna volgens de Nederlandse regels. "Stylen" heeft als stam "style". Die stam eindigt op een e, en net als bij "racen" (geracet) of "timen" (getimed) blijft die e staan. Je krijgt dus "gestyled" en niet "gestyld" of "gestijld".
Het Genootschap Onze Taal en de Taalunie houden allebei vast aan deze regel. Je vindt de officiële spelling van dit soort leenwerkwoorden terug in de Woordenlijst Nederlandse Taal, beter bekend als het Groene Boekje. Daar staat "stylen" met de vervoegingen erbij. "Gestijld" komt daar niet in voor.
Hoe vervoeg je stylen in alle tijden?
Omdat veel mensen twijfelen bij de ij of de y, helpt het om het hele rijtje een keer te zien. Je gebruikt de regels van 't kofschip op de klank van de stam. "Style" eindigt in uitspraak op een l-klank, en die zit niet in 't kofschip, dus je krijgt een d.
- Tegenwoordige tijd: ik style, jij stylet, hij stylet, wij stylen
- Verleden tijd: ik stylede, wij styleden
- Voltooid deelwoord: gestyled
- Gebiedende wijs: style!
Let op de vorm "stylet" in de tweede en derde persoon. Die ziet er vreemd uit, maar is correct: stam "style" plus t. Hetzelfde geldt voor "hij racet" en "zij timet". Bij "ik style" blijft de stam staan zonder extra letters. Een uitgebreide uitleg met vergelijkbare voorbeelden vind je bij Onze Taal.
Waar komt de verwarring met gestijld vandaan?
De fout is logisch te verklaren. Het Nederlandse woord "stijl" klinkt precies hetzelfde als het Engelse "style". Als je in je hoofd hoort "ik heb mijn haar gestijld", koppel je dat automatisch aan het bekende woord "stijl". Daar komt bij dat de ij in het Nederlands veel vaker voorkomt dan de y, dus je ogen zijn eraan gewend.
Toch is er een belangrijk verschil. "Stijl" is een zelfstandig naamwoord: een bepaalde manier van doen, een kunststroming, een manier van schrijven. Er bestaat geen Nederlands werkwoord "stijlen". Je kunt wel "in stijl" iets doen, of "stijlvol" zijn, maar je kunt niets "stijlen". Het werkwoord dat je zoekt is het Engelse "to style", en dat is in het Nederlands "stylen" geworden. Vandaar: gestyled.
Welke woorden horen bij stylen en welke bij stijl?
Het helpt om de twee woordfamilies naast elkaar te zetten. Alles wat met het werkwoord te maken heeft, krijgt een y. Alles wat van het zelfstandig naamwoord komt, krijgt een ij.
- Met y: stylen, gestyled, stylist, styliste, styling, hairstylist, foodstyling
- Met ij: stijl, stijlvol, stijlloos, stijlfiguur, stijlbreuk, in stijl
Een zin kan beide bevatten zonder dat het fout is: "De styliste heeft de etalage in een klassieke stijl gestyled." Hier is "styliste" en "gestyled" van het werkwoord, en "stijl" van het zelfstandig naamwoord. Een goed woordenboek als Van Dale geeft beide woordfamilies apart weer, inclusief de juiste spelling.
Hoe zit het met andere Engelse werkwoorden op een e?
De regel voor "gestyled" geldt voor een hele groep leenwerkwoorden waarvan de Engelse stam op een stomme e eindigt. Zodra je die regel doorhebt, hoef je nooit meer te twijfelen. Een paar voorbeelden die vaak voorkomen in mails, teksten en social media:
- racen: hij racet, hij racete, geracet
- timen: ik time, hij timede, getimed
- saven: ik save, hij savede, gesaved
- deleten: ik delete, hij deletete, gedeletet
- updaten: ik update, hij updatete, geüpdatet
Bij "deleten" en "updaten" eindigt de stam in uitspraak op een t-klank, dus die vallen onder 't kofschip en krijgen een t. Bij "stylen", "timen" en "saven" krijg je een d. De stomme e blijft in alle gevallen staan. Meer details over deze groep vind je bij Taaladvies.net van de Nederlandse Taalunie.
Mag je ook een Nederlands alternatief gebruiken?
Zeker. Als je "gestyled" lelijk vindt of je wilt een tekst zonder Engelse leenwoorden, dan zijn er genoeg alternatieven. Afhankelijk van de context kun je kiezen voor "ingericht", "aangekleed", "opgemaakt", "vormgegeven" of "in model gebracht". Een interieur is "ingericht" of "aangekleed", een kapsel is "in model gebracht" en een foto is "vormgegeven" of "opgemaakt". Voor een fotoshoot of modecontext blijft "gestyled" echter het meest gangbare woord, en ook het woord dat je doelgroep direct begrijpt.
Wat je ook kiest, schrijf nooit "gestijld". Het is geen officiële spelling en het valt op bij iedereen die de regel kent. Twijfel je een volgende keer, denk dan aan de stam: "style" met een y en een e, plus een d. Dan zit je altijd goed. Wil je het hele verhaal over de herkomst van het woord nalezen, dan heeft Wikipedia een overzicht van Engelse leenwoorden in het Nederlands en hoe die worden ingepast in de Nederlandse spelling.
